The present Albanian Granmtar was originally conceived as a second
edition of rny Lehrbuch dar albanischeen Sprache (Otto l-Iarrassowitz,
Wiesbaden, i969), which is now out of print. During more than a
decades’s use of this latter work as a textbook for my classes in Albanian
(in my capacity as Professor of Albanian Studies at the University of
Munich), I came to recognize certain ureaknesses and shortcomings in it,
some of which were also drawn to my attention by the remarksof students
and colleagues. The elimination ol” such inadequacies and the incorporation o!‘ new materia] led to a change in the arrangement and consequently
in the methodological process involved.

As a result ol‘ this new conceptual approach, a completely new‘ work resulted in which I have incorporated
grammatica! forms derived from the literary tradition, as well as from
older Albanian tcxts and grammars, which were omitted from the Lehrbuch.
In view of the fact. therefore, that the Afbaniun Gran-zmrxr and the
Lehrbuch dar albanisc-hen Sprache represent two different aims and modes
of presentation, the publishing firm of Otto Harrassowitz, Wiesbaden, is
preparing a second edition 0t” the Lehrbzrcriz which will include corrections
and a few minor additions.
This restructuring was. to a certain extent, also influenced by the
language reform in Albania. begun in 1952 and ollìcially completed in

  1. The results of this reform are incorporated in the present work,
    without regard to the personal opinions of the authorrespecting certain
    aspects of the “unified language”.
    The aim of this Albanian Grummar is to present a complete pìcture
    of the language in its three most important variants: Geg, Tosk and
    Arbèresh. Viewed methodologically,the contrasts among the three are
    presented here not only in the lcxieon, but in alI elements of the grammar,
    in order that an insight into the basic structure of the language (here also
    temted Common Albanian) may be obtained. The formation of the
    standardized literary language has, of Course, also been based upon this
    The following are presented in notes:
    a) particulars of Arbèresh:
    b) older linguistic phenomena documented in early authorsand in archaic
    or peripheral dialects.
    The notes attempt to complete the presentation of Albanian grammar by
    giving a diachronic dimension which will be 0|” undoubted interest to
    linguistic historians.
    VIII Foreword
    In this Aibanian Granrmar, the Tosk variants are given in parentheses
    (cf. the Lehrbuch), as the Geg variants are more numerous and have all
    been included herein. lt should be noted. however, that the oceurrence of a
    variant outside of parentheses or notes docs not imply any priority on the
    level of the standardized forms of the language.
    In the interests o!‘ eompleteness, I did not want to omit either Tosk or
    Geg lexical variante; whìch frequently oecur in both the spoken and written
    Ianguage; they are presented with the sign r» between them. Sueh doublets
    often arise in the plural, as e.g.: sg. kopslzt-i ‘garden’—p|. kopshtew
    kapshrfie (Tosk kopshtinjwqipxlzie) ‘gardens’. From among these variants
    kopshre was finally ehosen as the standard form-in the glossary of the
    present work it is given in ilalic.
    Taking account of the proeess of standardization, the exercises are
    translated in the Key from English into the contemporary oflìcial, normalized form of the language whose foundation is Tosk.
    This Albania): Grammar is divided into three basie sections, aside from
    the Introduction: (I) Phonology, (II) Morphology and (III) Syntax. In the
    Phonemie Changes part of Section (I), dialectal transformations are given
    as well, in order to facilitate learning the spoken language and also for
    those who happen to speak one or another Albanian dialect with which
    they wish to compare the standard variants.
    The Morphology is divided systematically into 19 chapters. Form and
    function are conceived as a unity, based upon which rules are eonstructed
    and iilustrated by examples. At the end of eaeh chapter or ‘Lesson’,
    exercises and texts in the nonnalized language are presented (togetherwith
    appropriate Geg and Tosk variants, if any), so that clear accesa to the
    results of the language reform as expressed in the contemporary literary
    language is made possible. An attempt has been made throughout to bind
    together all the parts and phenomena of the language by means of copious
    examples in order to explain typologically,as well, the correlations of the
    language. In the morphological section of the book, great care has been
    taken with the word order in syntagms, as the order of words and their
    linkage by means of prepositive and postpositive elements or articles are
    fundamental eharacteristics of the language. In thìs manner, one part of
    the syntax is de facto built into the morphology in order to elucidate the
    analytiealmeehanism of Albanian directly in the structure of the syntagms.
    The Syntax is comprised in one chapter or ‘Lesson’ and provìdes the
    essential structure of clause construction. The Chrestomathy whieh follows
    includes samples of the three variants of Albanian, as well as of the
    contemporary literary language. Finally, there is a Glossary to the whole
    Foreword IX
    book eacc-lusive of the Chrestomathy,and an Index which refers to paragraph numbers, ratherthan page numbers.
    The materiali,form and divisions of this Albartian Grantmar are naturally
    geared to the practical requirements of students interested in the language.
    At the same time, this book is also intended for young people of Albanian
    ancestry in the United States, Australia and elsewhere who have perhaps
    learned Geg or Tosk at home and who wish to master the contemporary
    literary language; this applies, as well, to the ltalo-Albanians (Arbéresh) of
    Southern Italy who, for the first time in any Albanian grammar, will be
    able to compare the particular characteristics of their written or spoken
    dialect with those of Common Albanian. The interests of specialists and
    university studente have, of course, also been taken into account. The
    authorhas always been closely conneeted with the latter and wìthout their
    collaboration this grammar would never have been WTÌtten.
    I wish to thank Mr. Leonard Fox for translating this work from
    German, for preparing the Key by translating directly all the Albanian
    exereises, and {or adapting various grammatica] rules, expianations and
    vocabulary definitions to accomodate the special requìrements 0F Englishspeaking students.
    I am gratefully obliged to the publishing firm of Otto Harrassowitz,
    with which I have worked for many years, and especially to its Director,
    Dr. Helmut Petzolt, for their continua] harmonious cooperation. l would
    also like to thank the Otto Harrassowitz Verlag for its fine typographical
    work, as well as for the handsome appearance of this book.
    Munich, October 1983 Martin Camaj


Federata Pan Shqiptare e Amerikes VATRA dhe Dega e VATRES Washington DC i jane pergjigjur padise te bere ne Shkurt 2021 ne gjykaten federale te New Yorkut me numer SDNY 21-875 te bere nga ata qe pretendojne se jane VATRA.

Me date 26 Prill 2021 Federata Pan Shqiptare e Amerikesn VATRA , Dega e VATRES Washington DC ka bere nje kunder padi ne Gjykaten Federale te South District New York me numer Case No.: 1:21-cv-00875-JSR dhe eshte pergjigjur akuzave te padise te bere ne shkurt te 2021 ne te njejten Gjykate.

Keshilli Drejtues i VATRES me 20 Shkurt 2021 kishte vendosur unanimisht që t’i kundërshtojë akuzat e pabaza duke ndjekur rrugët ligjore që sa më shpejt të dalë në pah e vërteta nëpërmjet ligjit. Dhe kete gje e beri me 26 Prill 2021 megjithese koston legale qe u pagua dhe vazhdon pagueht nga kursimet e VATRANEVE qe ja ne te vendosur te mbrojne integritetin institucional te VATRES dhe te verteten.Eshte hera e pare ne historine 109 vjecare te te kesaj organizate madhore te kombit shqiptar qe VATRA eshte ne gjykate Federale ne SHBA per ruatjen e intergritetit te saj institucional qe ka mbijetuar per me shume se nje shekull.

Mund te shikoni dokumentat origjinale te kunder padise dhe pergjigjet e padise te bere ndaj VATRA nga ata qe po perpiqen te shkaterrojne insitutin e VATRES ne download links – Counter Third Party Claim – kunder padia; Defendant Answer to Plaintiffs -Complaint


Marietta Poshi – Tampa Florida

Përgjigja e shkurtër e pyetjes së mësipërme është: Zgjedhjet kanë po aq rëndësi sa u japim ne si popull mbasi ato kanë mbaruar!

Politika nuk mbaron vetëm kur zgjidhet një parti, një mandat apo një kandidat, kështu që vlera e tyre zgjatet po aq sa këto politikane janë në fuqi.

Të jesh banor në një republikë demoktarike, do të thotë të kesh privilegjin të zgjedhësh se cilët do jenë personat që do të udhëheqin vëndin për një kohë të caktuar sipas mandatitit qeveritar. Shqipëria ka fatin e mirë të kualifikohet si një republikë e tillë (demokratike) që prej vitit 1992 dhe çdo katër vjet, me anë te votës së lirë, mund ti japi zë mendimeve politike duke votuar për një parti apo nje tjetër bashkë me kandidatët e tyre.

Është shumë e rëndësishme që çdo votues të mir-informohet për axhendën e kandidatëve politikanë përtej reklamimeve të egzagjeruara në media apo portale të ndryshme.

Disa pika kyçe që duhen marrë parasysh kur vendosim për kë të votojmë janë:

  • Si do ti zgjidhin kandidatët disa nga problemet më emergjente që Shqiperia ka?
  • Si do ndikohet Shqipëria nga këto votime në të ardhmen?
  • Cilat janë disa nga dobitë personale të secilës parti?
  • Cilat janë aspektet negative dhe pozitive të secilës parti apo kandidat? (bëni një listë)
  • Cili ka qënë rekordi dhe historiku i partive apo kandidatëve në të kaluarën?

Pergjegjsia e votuesëve nuk mbaron me aktin e zgjedhejs në kutivë e votave, por duhet te shtrihet edhe pas votimeve. Populli i lirë, dhe vota janë ato çka bëjnë fuqinë. Politikanët janë shërbyes publik të shtetit që prezantojnë. Duhet hequr mentatiliteti që politikanët janë të paprekshëm dhe janë në pozitë për nevojat e tyre personale si arritje ekonomike, karrierë. Roli më i rëndësishëm i një populli demokratik, është aftësia për ti mbajtur të përgjegjshëm politikanët e zgjedhur.

Kush duhet të votojë? Votimet duhen shfytëzuar nga të gjithë personat që kanë arritur moshën e duhur për të bërë kështu. Nëse një person nuk voton, në një farë mënyre ka marrë iniciativën që me mungesën e votës së tyre të votojv për palën tjetër.

Kush duhet ta influencoj votën tuaj? Askush! Është  mëse normale që në një familje të ketë anëtare me pamje dhe këndvështrime të ndryshme politike. Nodnjëhere është vëzhtirë të gjesh barazi mes mendimeve personale, dhe jo më ato me njerëz të tjerë pavarëshisht se mund të jenë fëmijë, prind, apo dhe partneri juaj. Të kesh këndvështrime të ndryshme ofron mundësi për larmishmëri në diskutim por nuk duhet të jetë kurrë bazë per zenka dhe përçarje. Gjithsesi, vota duhet të mbetet private dhe zgjedhje personale.

Së fundmi, partia juaj mund të fitoj, ose mund të mos fitoj. Kjo nuk do të thotë se ju si votues nuk duhet të jeni aktiv në politikën e vëndit apo dhe në anagazhimin për ti mbajtur politikanët të përgjegjshëm për veprimet dhe premtimet e tyre gjatë mandatit të caktuar.

Votime të mbara bashkatdhetarë!


Nga Hektor Zotaj

 Histori e Vatres eshte drejtesisht histori e levizjes nacjonale e shqiptareve ne Amerike. (Kanunorja ii) “… Kryeministri Greqise Z. Venizelos tha ne kohen e Konferences Paqes ne Paris, se te vetmim pengim serjos qe gjeti ne Epir Greqia, ish pengimi i vene nga Vatra” (Kanunorja iii). Me miqt e tij ai tha fjale per fjale “ Na mundi Vatra “. Ajo, per 109 vjet eshte Histori e Kombit e Shqiptar e faktori baze per njohjen e tij, dhe e perfaqeson ate brenda USA dhe prane shtetit Amerikan si asnje komb tjeter ne bote

Zanafilla e saj nis me rikrijimin e ndergjegjes kombetare perpara renies se Perandorise Otomane, vazhdon me Luften e I boterore, me Lidhjen e Kombeve ne 1920, me ngritjen e shtetit shqiptar, me pushtimin fashisto-nazist, me pushtimin komunist, me post komunizmin e sotshem e ne vazdim. Te gjitha besimet ne Zot, kane vendet e tyre te shenjta. Judaizmi ka murin ne Jeruzalem, Kristjanizmi ka Baziliken e Shen Pjetri ne Vatikan, Islamizmi ka Tyrben ne Meke. Kombi Shqiptar me dy besime, vendin e tij te shenjte ka Vatren ne Amerike

Sot Vatren Kombetare duan ta perjashtojne nga Vatra duan ta ndajne nga Kombi. Kete perjashtim po perpiqen ta bejne me ligjet e Tiranes te perkthyera anglisht dhe me para anonime. Ata thone “Vatren e kemi blere ne me vota njeqind dollareshe,prandaj eshte prona jone”. Vatra nuk eshte prone, eshte CESHTJE, eshte KAUZE, eshte KAUZA e KOMBIT nuk i perket asnje grupi.  Vet juristet amerikane habiten si mund te hapen padi te tilla,qe kane te bejne me te drejten e fjales, me te drejten e shtypit,me te drejten e tubimit, qe jane te drejta kushtetore te Kushtetutes Amerikane, dhe zgjatin ne kohe, e kushtojne qindra-mijra dollare.

Vatra Kombetare keto shpenzime me aq sa mundet po i perballon me te ardhurat personale te anetarve “ paycheck to paychek”,per te mos lejuar qe Vatra te kthehet ne nje “ levizje polltike e shqipetareve ne Amerike”,sic po ben padin e saj ata qe pretendojene qe jane VATRA dhe qe ka ne programin e saj “LEVIZJEN POLITIKE.E ka ne STATUTIN e saj, ne organiken e saj me zv. Kryetar te POSACEM vetem per CESHTJE POLITIKE.

Ka aktivitete konkrete me lidhje e takime politike ne Shqiperi, me vizita zyrtare te titullareve te saj te publikuara gjeresisht nga shtypi. -Vatra Kombetare nuk perzihet me asnje politike, ajo qendron permbi partite per te marre pjese ne zjgidhjet e problemeve jetike te Kombit sot. -Vatra Kombetare perseri sot eshte ne momentin me kritik te misjonit te saj.

Nga tribuna e partise ne pushtet, nga kandidatja tashma “ defacto “ e zgjedhur ( eshte ne krye te listes se kryetarit }, behet deklarata qe tingellon teper “h i s t e r i k e-” Enveri kishte me shume te mira se te keqija “. E thene fjale per fjale  “ te kthehemi perseri tek Enveri “, “ te kthehemi tek 8 nentori i vitit 1941”

Nenkuptohet qe ky do te jete “ sllogani” i partis saj ne vitin 2021 e tutje, pamvaresisht se quhet “ jasht kontekstit “. Konteksti gjithmone eshte nje. Nuk ka dy kontekste, nje per ne shtepi e nje tjeter per ne pazar. Ajo ka vetem kontekstin e Enverit.

Kryetari qe e emeroi deputete ti mbaje edhe barren.  Per ata koha perseri ka ardhur. Ne vitin 1991 Enveri vdiq perfundimisht me 22 shkurt. E denoi populli me vdekje pas vdekjes. E zvarriti nga Sheshi Skenderbej dhe e vari tek kodra ne rrugen e Elbasanit, ne shembelltyren e Causheskut. Bota ne ekran ne historin e saj ka pare vetem dy pamje te tilla,-rrezimin e monumentit te Enver Hoxhes dhe ate te rrezimit tet monumentit te Sadam Hysenit. Ramiz Alija qe e la hapur me qellim daten e vdekjes te Enverit, ne pllaken e varrit duhet ta kish gedhendur ne mermer edhe daten e vdekjes se vertete Te paraqitej e plote: “Enver Hoxha 1908-1991 me epitafin  i denuar nga populli i vet .

Populli atje ne koder kendoi me melodi “Posht Enveri – Posht Nexhmija-Esht eshte e  jona Shqiperia”.-dhe- shpalli Kursin e Ri “ Ta bejme Shqiperine si gjith Evropa”. E,kur politika dredharake nuk e beri ate,-populli shkoi vet ne Evrope,Amerik e ne te gjith boten. Ne vitin 1991 “ Totalitarizmi Komunist “ ra, dhe u tulat, nuk beri “ gek “ deri sa u “qetesuan gjakrat”, sic e pershkruan Nexhmije Hoxha ne librin e saj.

 Por Totalitarizmi i kishte ne dore te gjitha mjetet.  Ai vuri ne fuqi me “ rruge parlamentare “ ligjet jetike te tij: Ligjet e Privatizmit . – qe i beri komunistet nga “ shok udheheqes te Pasurise se Shtetit “ ne kohen e komunizmit, ne “ Pronare” me dokumenta pronesije “. I beri “kapitalisto-komunist “ Ndersa populli mbeti ne “ zero “, mbeti “ Proletare te te gjitha vendeve bashkohuni “.

 LIgji“ Teper Sekret” i “ Moskthimit te Prones “ . – qendron i hekurt edhe sot. Qeverite nderrohen, ky ligj i pa pranueshem nga njerezimi mbetet i pa tundur. Keto ligje strategjike ja kishin borxh nenes parti “ pasardhesit e saj te te gjitha bojrave “. Keto ligje u vendosen nga te dy palet e politikes shqiptare. Keto ligje e bene komunizmin ne Shqiperi “ Totalitarizem Apsolut Ekonomik “, qe i shtuar dhe i shumuar me biznese te erreta korruptive, sic akuzohen publikisht, i bene udheheqjet e tyre “Oligarket e Ballkanit sic e percakton Jon Kerry ish- sekretari shtetit amerikan.

“Ligji i Sistemit Proporcjonal te Zgjedhjeve”.- i bere me vone, prape dy krahet e klases politike ne Shqiperi i hapen rrugen perseri duke bere te mundur“ Sistemit Totalitar Politik “.

Kryetaret fuqi plote te partive bejne “ spastrimet” politike, bejne “ marreveshje“ me rivalet per te vazhduar luften e klasave. Rast tipik eshte kryesia e Parlamentit Shqiptar qe kaloi nga Jozefina Topalli e “ fundit e mohikaneve “ nga pala me biografi te keqe “, e frontit kombetar anti-komunist tek Ministri i Fundit i Brendshem i Komunizmit Gramoz Ruci.

Ajo karrike ku qendroi Ramiz Alija ne vitin 1991 nuk e duron dot kombin. Ai pranonte qe komunistet ishin percares dhe shkaterrues te UNITETIT KOMBETAR. Eshte deklarata e tij, e bere ne takim te ngushte me 23 korrik 1990.” Opozita Antikomuniste sjell rrezikun e Pajtimit Kombetar.( Panorama 11| 12 | 2017).  Kjo porosi e Ramiz Alise e mesuar mire nga klasa politike shqiptare ne keto 30 vjet e fundit beri te mundur largimin total e shtreses se vuajtur nacionaliste dhe antikomuniste nga pozicionet kyce te drejtimit politike dhe insitucionale ne Shqiperi. Totalitarizmi Apsolut Ekonomik , Thirrjet per rehabilitimin e Enver Hoxhes nga tribuna e PS dhe Totalitarizem Politik- jane shume shqetesuse per popullin shqiptar kudo qe ndodhet.

Ai i rrebeluar , mund te kthehet e te perserit nje “ 22 shkurt 1991 “- jo me arme zjarri, sepse policine e ka partia, por me hunje e me shkopinj si ne kohen e Pellazgeve, mundet. Kjo do te ishte tjeter gjeme per Shqiperin e Boten Shqipetare. Le te lutemi te gjithe,sic u lut Nene Tereza ne vitin 1997: “ Zot hiqe mallkimin tend nga populli im “ ( sic e thekson Fritz Radovani )  Kerkesat e Popullit Shqipetar mbeten te hapura: –

Te gjenden kockat , pa dallim feje, krahine, e ideje, te te vrareve nga Enveri, qe edhe sot jane pa nam e pa nishan Gjenerali ushtris vdekur erdhi nga Italia, tek ne, ne vend te huaj dhe i gjeti me numur matrikulli nje per nje pas 15 vjetesh. Ne pas 80 vjetesh nuk i kemi gjetur akoma shqipetaret tane. –

Te rishqyrtohen ligjet e privatizimeve, te dalin statistikat zyrtare, dhe listat emer per emer, nga regjistrat e pronave te pronareve qe kane privatizuar ate qe ka qene me emrin “ Pasuri Shteti” perpara renies te shtetit komunist ne 1991, ne forme ndertesash,objekte industriale,objekte tregetare, objekte e qendra mekanike bujqesore,ujore, objektet e ndermarrjeve bujqesor, objekte pyjore,objektet monetare qe dispononte shteti komunist ne fundin e tij,punishtet e te gjitha llojeve,oficinat e mjeteve te transportit, mjetet e transportit, qendrat e pushimit e shume pasuri te tjera te ngritura nga krahet e klases punetore, fshataresis punonjese,dhe te internuarve, te burgosurve dhe e te gjith popullit shqiptar pa perjashtim.

Pronaret e “ rinj “ qe kane privatizuar mbi normativen baze te te gjithe popullates te Shqiperise ne ate kohe, tu hiqet e teperta, dhe te behen debitore per gjith periudhen 25-30 vjecare. Kjo do te ishte thjesht nje ide,por grupet e specjalisteve te fushave perkatese jane shume me kopetente per te koregjuar ate qe i eshte vjedhur popullit shqiptar nga komunizmi, ne kohen pas renies tij. “ Pasuria e shtetit” e pushtetit komunist ti rishperndahet gjithe popullit. –

Te denoncohet dhe te cfuqizohet Ligji “ teper sekret “ i “ Mos Kthimit te Pronave “ te sekuestruara pronareve ne fillim te Regjimit Komunist Keto prona te kthehen te gjitha me shpenzimet e shtetit 100%,sepse jane cfrytezuar nga shteti komunist per 45 vjet, dhe nga shteti post-komunist per 30 vjet. Shteti te tundet, te kthej pronat me vleren qe kane sot, dhe te perballoj shpenzimet. Ne Amerike dhe ne te gjithe “ boten njerezore “ prona esht e shenjte –

Te behet “ Gjyqi i Krimeve te Komunizmit “ si ai i Nurembergut. Te ndalohen me ligj thirrjet per diktatorin dhe diktaturen, qe,te mos shpresojne qe ne Pallatin e Kongreseve do te kendojne perseri hymni tyre: “ lart me lart o shoke flamujt e kongresit beteja fitore te reja na presin “ Qe te mos kthehet me populli shqiptar tek ai sistem qe pershkruhet saktesisht ne librin “Animal Farm “ te shkrimtarit George Orwell. Qe te mos kthehet me populli shqiptar kurre tek “tufezat“ .

 Vetem Populli ne Fuqi“We the People” Populli ti zgidh problemet themelore te tij me Referendum – jo-me Parlament politik,

16 Prill 2021 Hektor Zotaj Virginia


Sali Bollati – 31 Mars 2021

Besimi fetar si ndjenjë njerëzore nderimi ndaj Zotit dhe jetës së përtej varrit; edukon njeriun për të respektuar dhe ndihmuar çdo qenie njerëzore, pa marrë parasysh mënyren dhe ritet që shpreh për adhurimin e tij. Populli Shqiptar, si një ndër popujt më të vjetër të Europës, pavarësisht nga rrethanat historike që ka kaluar gjatë shekujve; përvec karakteristikave shumë të larta si besa, trimëria dhe mikëpritja, mund te shërbejë si një shembul I rrallë në Europë e në Botë, përsa I përket tolerancës fetare.Me gjuhën e folur shkruhen, mësohen dhe trashëgohen këto tradita Shqiptare. Libri I parë I njohur Shqip “Meshari” I Gj.Buzukut më 1555, po ashtu edhe pjesë Dhjatës se Re më 1877, nga Peshkopi I Paramithisë Shqiptare; janë përkthyer me “Gluhën e Perëndisë”-simbas Naimit të Frashërllinjëve Atdhetare -në dialektin Çam të Shqipes. Fan Noli për Flamurin Shqiptar shkruan:

Flamuri që lindi Shën Kostandinin,

Pajton Islamn’ e Krishtërimin,

Çpall midis feve Vllazërimin,

Flamur Bujar për Njerëzimin

Para disa ditëve u befasova dhe u mallëngjeva pa masë me një Veprimtari Vërtetë Humanitare të mbajtur në Buenos Airen e Argjentinës së largët.

Njoftim :

Kryepeshkop +Fan Noli: “Çamët janë Shqiptarë dhe vendi i tyre është Çamëria

Çamëria është një plagë e hapur që pikon gjak në secilin prej nesh” Kryepeshkop Aleksander i Shqiptarëve

Me 27 Qershor, ora 20.30, mbahet ne Kishën Ortodokse Shqiptare te Buenos Aires – Argjentinë, Liturgjia Hyjnore (Mesha) dhe Ceremonia e Përshpirtjes, në kontekstin aktuall të 100 ditëve të karantinës këtu në Argjentinë nga COVID-19…

Kryepeshkop Alekander – Buenos Aries – Argjentine

Mirëmëngjesi, të nderuar Bashkatdhetarë, Vëllezër dhe Motra Shqiptare, Miq te dashur të Shqipërisë: ju dëshiroj, shumë shëndet dhe begati, me familjet e juaja: Me rastin e 76º Vjetorit Genocidit Çam, nga fanatizmi frikacak grek, ku u masakruan mijera  Shqiptarë te Çamerise;’ jemi mbledhur  sot – 27  Qershor 2020.

Çamëri, je Drita e Kombit Shqiptar!!! Plagët e Çamëve nuk mbyllen kurr!!! Çamëria është një plagë e hapur e na pikon në zemrën e secilit prej nesh!!! Homazh për të gjithë ata Martirë që u masakruan!!! Sot kujtojmë me nder dhe respekt dhe shume dhimbje, në Argjentinë, dhe në Botën  Mbarë, Përvjetorin e  Gjenocidit Çam, Gjenocid I shovinizmi grek mbi popullsinë Shqiptare filluar më 27 / 6 / 1944

Rroft Çamëria dhe Çamët!!! Rroftë  Çamëria Shqiptare!!! Rroftë Çamëria dhe Populli i saj Kreshnik!!! Me Lavdinë e Kombit tonë Shqiptar përgjithmonë!!! Rroftë Kombi Ynë Shqiptar!!! Rroftë Shqipëria Etnike  e Ilirisë Autoktone!!! Shpirti i Arbrit nuk vdes kurrë!!! Zoti e Bekoftë Racën e bukur Ilire!!! Zoti e Bekoftë Shqipërinë dhe Shqiptarët, me Flamurin e  Kombit Kuq e Zi kudo që janë në botë!!!

Shërbëtor i përulur i Zotit dhe Shqipërisë, Shkelqësia e Juaj Imzot Aleksander I Shqiptarëve,

Kryepeshkop – Bir I Shqiponjës Rroftë Shqipëria e Bashkuar!!!

Më poshtë një urim dhe mesazh tepër domethënës i Kryepeshkopit Aleksandër i Shqiptarëve, udhëheqsit shpirtëror të Kishës Ortodokse Shqiptare në Amerikën Latine, me rastin e Ditës së Pashkëve drejtuar të gjithë shqiptarëve anë e mbanë botës dhe pa dallim feje a krahine:

Krishti u Ngjall!  Me zemër ju uroj Gëzuar Pashkët, Vllëzër dhe Motra dhe Miqtë  e mi Shqiptarë Ortodoksë dhe të gjithë atyre që e festojnë ketë ditë, kudo që gjindën, e për shumë vjet! Urime e paqë bekim dhe dashuri në familjet tuaja.

Përfitoj nga rasti për të përshëndetur me dashuri të gjithë Myslimanët, Bektashianët, Agnostikët, Ateistët dhe të Krishterët, Vëllezërit e mi të gjakut: Urimet më të mira për të gjithë ju! Paqë, lumturi e begati gjithmonë! Rofshin të gjithë Shqiptarët në të gjithë botën, pa dallim Feje! ️Në Lavdinë e Kombit tonë Shqiptar, përgjithmonë! ️Rroftë Shqipëria Etnike! I Lirisë se Ilirisë. Autoktonus!  Zoti e Bekoftë Shqipërinë dhe Shqiptarët!

Kryepeshkop +Aleksander i Shqiptarëve, Bir i Shqiponjës! (Marrë nga portali i Kryepeshkopit

Kam lindur në Paramithi të Çamërisë, kur isha vetëm 7 vjeç, mbas një fëmijërie shumë të lumtur në familje  dhe në ambjetin  e bukur rreth e qark; fatëkeqësisht përjetova  fillimin e masakrave,përdhunimeve, vrasjeve, burgosjeve dhe shpënguljen ne familje, Paramithi e në mbarë Çamërinë tone Shqiptare, me të cilat jam rritur edhe mbas 77 vjetëve nuk mund ti harroj  pa  I kujtuar, shkruar e përmendur nëpërkujtime  te organizuara sidomos këtu në Amerikën e Bekuar-ku  Shpaloset para Botes Mbare nga te rinjte si Marko Kepi, Marin Mema se Chameria is Albanian dhe se ne nuk kerkojme hakmarje, por zgjidhjen dhe njohjen e te Drejtave Njerzore te Shqiptareve Çamë,ne një pjese jemi vendosur këtu si “Gur I rrokullisur”-siç shkruan miku Çam z.Ç,.Çumani.

Amerika e Bekuar per ne Shqiptaret ka qenë dhe mbetet Mikëpritese dhe Mbeshtetsja me e madhe.Kë u krijuan organizatat e para atdhetare;por Veprimtaria më e madhe ishte Krijimi I Kishes Ortodokse Shqiptare. Ajo veper e Fan Nolit, Kristo Kirkës u themelua dhe u Shpalos që krahas Zotit te Madhnueshëm të Ndjenim Krenarine si SHQIPTARE,  po kaloj vitet e pleqërisë. Niperve dhe mbeses te lindur ketu ne NY me baba e nene shqiptare me zotesine  e tyre nderohen Como Ladda ne shkolla; por ne shtepi mesojne , flasin  Gluhen e Embel Shqipe duke recituar me Gezim e Nderim :”Ti Shqiperi me jep Nder, Me jep emrin SHQIPTAR!”Ndigjojne me kureshtje edhe pjese nga e shkuara e jone.

Midis te tjerave rrefejme se ne festa fetare si bajrami dhe pashka kishim respekt per njeri tjetrin me kenaqesi shkembenim edhe dhurata reciproke duke ndihmuar dhe respektuar njeri tjetrin

Sali Bollati                                                Mars 2021


By Zamira Rubjeka Clearwater Florida 5 March 2021

Why are these women with eyes closed in these portraits? This question came to my mind from the first moment I saw Saranda Xhemajli’s paintings on social networks. I pause with admiration and curiosity for the girl in the portrait and as I take a deep breath, I close my eyes to feel the sensation. Imagining these portraits slowly I emerged and traveled back in ancient times.  What caught my attention at first, were the colorful costumes, gold, silver jewelry, and various accessories with Byzantine and oriental influences. 

I love to explore and visit museums and my favorite ones are Dali and Ringling Brothers museums. Most painting have a story to tell even portraits. Normally,  I focus on the eyes of the portrait trying to understand what the author is trying to express. As we know, eyes are the window of the soul. There you can see pain, sadness, passion, love, excitement, happiness, and inner peace of someone. Even though I cannot see their eyes, they still express feelings and messages. 

All the sudden, all the sacrifices of Albanian mothers and women came to my mind. These mothers who are known to sacrifice themselves for the happiness and well-being of their children and their families. Most of the Albanian folk tales and legends evolve around the bravery and valor of these women. How deep and mysterious is their spiritual world! Oftentimes, their exotic and divine presence it is sufficient.

Traveling back in time, I imagine the Illyrian Queen Teuta, princess Donika, Rozafa, Argjiro, Doruntina, Shote Galica, Urani Rumbo, Mother Teresa and many Albanian women, including all mothers who have been and are the embodiment of love and sacrifice. 

Inspired by these remarkable paintings, I contacted Saranda to learn more about her passion in art. Saranda as beautiful as her name ( Saranda is the name of one of the most beautiful cities in South Albania), presents her talent and her exquisite works on several social networks. She focuses more on portraits of women, children and national heroes or important historical figures. 

Saranda was born and raised in Vitia, Kosovo ( East Europe). She graduated from the High School of Mathematics and Informatics in her hometown, and later studied at the Academy of Fine Arts at the University of Prishtina for painting.

Saranda is a beautiful Albanian ( shqiptare) girl, a modest artist with a rich spiritual world who with her talent and these gems have touched many of her followers including myself.  Saranda shares with us her thoughts and opinions on art and messages for art lovers and Albanian women.

Saranda Xhemajli

How your art influences and affects the life of others?

Saranda: Art is my life; my art reflects the world I perceive and all the things that affect the way I am. My paintings have personal meanings, I express myself figuratively, exploring different images, colors, techniques and lines, therefore the reflection of the real world through art and its perception by people I think has a direct impact on everyone’s life. 

When was your first contact with art and what inspired you?

Saranda: I have always loved art, but when I started my studies and during the time in university I focused more and more on art in its content and message. Learning daily made me more passionate about painting and art in general. When I do not paint, I feel less in touch with myself, so I paint to feel one with my inner self. 

What was your first drawing?

Saranda: I have always been attracted to portraits, and in most of the drawings I have made are mainly portraits of my family.

What attracts you the most that affects your artwork?

Saranda: I like figurative art, especially the portraits, mostly women, various heroes and portraits of children.

What are your goals in the painting career?

SarandaI think the best way to plan is to get the most out of the present.

Do you have any other passions?

Saranda: Art fulfills me a lot and most of the time I paint, and the rest of the time I spend researching about art and reading books. 

What message do you convey to the public with your eye’s portraits ?

Saranda: The idea for the Albanian woman started naturally with my photo in national

( traditional) dress, then I wanted to develop it as a concept where through them I can incorporate our art, culture, values, tradition and history of Albanian women which although with eyes closed, they speak and convey messages and thus representing their power.

What message do you have for Albanian women around the world?

Saranda: All Albanian women, wherever they are, must be their true and genuine selves. Always carry positive messages for their family and their country as well as focus on personal and professional growth for their freedom and independence.

We are proud of women like Saranda who with her talent and art brings originality, positivity and an inspiration to all Albanian women, especially to Albanian women and girls in Diaspora.

Saranda, we wish you best of luck on your endeavors and thank you for keeping these national treasures alive ❤️


Dr Elida DakoliRepresentative Tom Oliverson

VICTIMS OF COMMUNISM FOUNDATION WASHINGTON, D.C 25 March 2021 This past week the Texas House of Representatives held a hearing on legislation to establish November 7th as the annual “Victims of Communism Memorial Day.” Texas will join 12 other states in recognizing VOC Day to bear witness to those who have died and suffered under communist regimes.

Representative Tom Oliverson, the bill’s sponsor, remarked that “more than 100 million innocent people have been killed by communist regimes since the creation of the first communist regime on November 7th, 1917 in Russia. This is the greatest loss of human life of any event in human history, and we must not forget the horrors of communism. Just as the Holocaust memorials remind us to never again indulge the brutality of fascism, so too, this memorial serves as a sobering reminder of the empty promises of communists everywhere, and the brutal legacy of human suffering they leave.”

VOC was honored to have Advisory Council member Dr. Elida Dakoli testify before the Texas House of Representatives and bear witness to her family’s experience under the communist regime in Albania.

When [my grandfather] refused to turn his wealth over to the communist party, he was jailed, his homes were destroyed, and my grandmother and her four young children ages 1-12—including my father—were thrown in the street with nothing. Her brother bravely took my grandmother and the children in, but my grandfather was killed in jail. We still do not know where his grave is. The persecution of my family members went on for four generations.” 

VOC applauds Texas’ steps to establish November 7th as the “Victims of Communism Memorial Day.” The crimes of this evil ideology must never be forgotten. 


The revival and rehabilitation of communist tendencies and ideologies and the subsequent promotion into lawmaking decision bodies and government of individuals with inappropriate or dubious backgrounds

To ensure a proper future, the foundations of a healthy democracy and its sustainability must be adequately upheld. An important factor in this regard falls on all  political parties to present to the public running candidates who are of the highest standing in society.

It is of very grave concern to us to see a blatant disregard of this basic standard by political parties in Albania.

We express a deep regret and shock that individuals with dubious backgrounds or openly expressing views favorable to communism ideology  have been promoted and found their way into the lists of official candidates up for election in the upcoming electoral process to be held on April 25th, 2021.

Much of the Albanian public was shocked by the views expressed on television by the leading candidate running on behalf of the Socialist Party of Albania in Tirana (the most important electoral zone in the country). Ms. Lulieta Bozo, a communist era academic, openly expressed on television political debate  that, on balance, communism, and Albanian dictator Enver Hoxha  had more positives than negatives, thus relativizing the responsibility of that system for the consequences of the country’s poverty and the crimes committed against the population and violation of human rights  in the context of the class war. She even furthered her argument by resurfacing and treating a success story as one of the most regressive and economically destructive acts that Albania ever undertook under communism, the abolition of private ownership of land.

By praising communism and the Albanian communist  dictator Enver Hoxha, this candidate stands against the core values of the European Union and deeply offends the suffering of the Albanian people under that brutal regime. Ideologically motivated punishments and violations of basic human rights were manifested extremely harshly in Albania during communism:

  1. Over 50000 people and their families were interned and sent to labor camps,
  2. over 43000 were imprisoned for political reasons.
  3. over 6000 people were sentenced to death and executed, many without trial.
  4. 45 years of brutal total isolations of 3 million Albanians from the rest of the world
  5. Destruction of the religion’s rights and practices by closing and destroying 2, 1 69 religious buildings and killing and by executing or sending to labor camps more than 200 clergymen.
  6. The theft and destruction of private property collapsed the Albanian economy by turning Albania into the poorest country in Europe. 

In addition to the above, this candidate stands openly in disregard and against at least two resolutions enacted by the very Parliament where she aims to be a member of. Specifically, Resolution Number 11*, approved on October 30th, 2006 “For The Punishment of Crimes Committed During the Communist Regime in Albania” where, among others, it states that:

 “The totalitarian and communist regime of Enver Hoxha and his entourage who ruled Albania after WWII and up to 1990, was characterized by massive violation of human rights including individual and collective murders, with and without trial, death in forced labor camps, death because of hunger, torture, expulsion, slave labor, physical and psychological terror, genocide due to political background or inheritance, violation of conscientious freedoms like freedom of thought, freedom of expression, freedom of press, freedom of religion and lack of political pluralism” (Part 2, Resolute 11, 2006)

Another resolution also worth mentioning is that of 2016 for the punishment of crimes of communism against the clergy.  Most importantly there is a blatant disregard for European efforts in fighting communism. Resolutions and other actions taken by the Parliamentary Assembly of the Council of Europe in 1996, 2006, 2009 and 2019 and well as the Prague Declaration of 2008 “on European Conscience and Communism” completely forbid this kind of behavior and rhetoric, especially when it is coming from a front row politician.

Although this discussion only focuses on one candidate, there are other examples of communist era politicians still holding high office in the current government or legislative body. One such example is Mr. Gramoz Ruci, the current Speaker of the Albanian Parliament, who was the last communist Minister of Internal Affairs and the one signing the order to use firearms against protestors in 1991, which followed by the killing of 4 young men during protests in Shkodra**. The Ministry of Interior Affairs was primary institution responsible for carrying out much of the persecution and violence during communism described earlier. Today, in a baffling truth, it is estimated that this institution still employs over 100 individuals that were members of the secret service or secret police during the communist regime.

In light of the above, Diaspora Për Shqipërinë e Lirë (Diaspora for a Free Albania), The Pan Albanian Federation of America  VATRA (The Hearth) and Qëndresa Qytetare (Civil Resistance) have decided to jointly reach out to you for assistance in pressuring the Political Parties in Albania to react accordingly and remove these candidates from their lists.

In addition, we intend to strongly engage toward a complete de-communism  process in Albania to mirror what was successfully done in other countries in Europe.

We cordially ask for a meeting with you or your representative to discuss our efforts toward this.

We truly believe that our country deserves better than this and steps are required to bring our politics in line with European expectations.

For Pan Albanian Federation of America – VATRA (HEARTH) – AHMET GIAFFO -PRESIDENT For Diaspora Free Albania – FLORIAN HACKAJ, BLEDAR MALIQI – CO-FOUNDERS For Civilian Resistance – RIGELS XHEMOLLARI – EXECUTIVE DIRECTOR                                                              




How Albania Became the World’s First Atheist Country-

From Shortage Economy to Second Economy: An Historical Ethnography of Rural Life in Communist Albania f King, R. and Vullnetari, J. (2016) From shortage economy to second economy: An historical ethnography of rural life in communist Albania. Journal of Rural Studies 44: 198–207 [DOI: 10.1016/j.jrurstud.2016.02.010][accepted January 2016; published online 24 February 2016];


Profesore Marietta Poshi
Florida 3 Mars 2021

Muaji Mars është cilësuar si muaj i ndryshimeve për arsye të ndryshme, siç është ndërrimi i stinës së dimrit me atë të pranverës. Pranvera karakterizohet me lulëzimin dhe fillimin e jetës e cila na jep shpresë për të ardhmen. Një krahasim paralel me atë të femrës: e bukur, e brishtë, dhe po aq thelbësore në vazhdimin e jetës qoftë shoqëror apo familjar.  Muaji Mars është muaji historik i femrës gjatë së cilit festohen dhe celebrohen arrtitjet e femrave në fusha të ndryshme të jetës si në art, në shkencë, politikë, edukim, etj. 8 Marsi në vecanti është Dita Internaciaonale e Femrës. Kjo ditë përfshin privilegjin e të qënit femër pavarësisht arritjeve personale apo profesionale.

Femrat që shohim dhe ndeshemi sot në Vitin 2021, është pasardhesja e një femre shumë ndryshe nga ajo e vitive, dekadave, apo dhe shekujve më parë. Shkollimi, lirija, apo dhe zgjedhja e partnerit nuk kanë qënë gjithmonë aq të zhdërvjellta si sot. Dhe kjo si rezulatat i kulturës, fesë, apo dhe politikës së vendit tonë.  Femrave ju është dashur të luftojnë për të fituar vendin e tyre në shoqëri, qoft për vete apo dhe për femrat e tjera që do vinin pas tyre. Prandaj femrat duhen celebruar gjithë vitin, pasi kontribimi i tyre nuk ndalon së dhëni gjithë kohës, madje as me vdekjen e tyre nuk ndalon.  Dedikimi i muajit Mars, na bën te reflektojmë mbi te shkuarën, dhe të jemi optimistë dhe krenarë për të ardhmen. Femrat kanë bërë një rrugëtim të gjatë për të qënë këtu ku janë sot, dhe e ardhmja mbetet akoma për të shpalosur potencialin e tyre.

Janë dy femra nga e kaluara të cilat do doja që femra moderne Shqipëtare ti njihte dhe ti vlerësonte pasi kontribimi i tyre në avancimin e rolit të gruas në shoqëri, ju kushtoi shumë shtrenjtë, ju kushtoi jetën. Kush e paguan lirinë e tyre me jetë, do të thotë qe e ka vlerësuar atë më shumë se cdo gjë tjetër dhe lufta a tyre ka shërbyer si themel për të ngritur imazhin tonë sot.

Sabiha Kasimati- Shkencëtarja e Parë Shqipëtare

Sabiha Kasimati lindi më 15 Shator të vitit 1912 në Edirne. Sabiha ishte vajza e një mjeku Shqipëtar nga Libohova i cili praktikonte mjekësine në Turqi. Edhe pse e lindur jashtë Shqipërise, Sabiha u rrit me dashuri për Shqipërine. Kur familja Kasimati u kthye në Shqipëri, ato u vendosën në qytetin e Korçës. Kjo bëri të mundur që Sabiha të ndiqte Liceun Francez të Korçës, një nga institucionet më prestigjoze të asaj kohe në Shqipëri. Të njëjtin institucion ndiqte dhe Enver Hoxha, diktatori i ardhshëm i Shqipërise, madje ai dhe Sabiha ishin shokë klase.

Pas Liceut, Sabiha punoi për një kohë të shkurtër si mësuese e lendëve Edukate Morale dhe Frënghisht në Intitucionin Femëror të Korçës. Më pas punoi si mësuese biologjie ne shkollën Shqiptaro-Amerikane në Kavajë.

Ambicjet për të arritur më shumë e shtynë Sabihen që në vitin 1936 të fitojë një bursë për të ndjekur studimet universitare në Fakultetin e Shkencave Biologjike në Torino. Gjatë studimeve, Sabiha jo vetëm që u diplomua me maksimumin e mundshëm të pikëve, 30/30 cum laude,  por në vitin 1941 bëri të mundur dhe mbrojten e doktoraturës në Ihtiologji (degë e zoologjisë që merret me studimin e peshqve). Ekselenca e Sabihes bëri te mundur një ofertë pune si asistente në Universitetin e Torinos. Por dashuria për vendin e saj e shtyu ta refuzonte këtë rol dhe të kthehej në Shqipëri.

Sabiha u kthye në Shqipëri dhe nisi të punoj në Institutin e Shkencave në Tirane. Gjatë një periudhe 10 vjecare, ajo studio dhe bëri kërkime shkencore mbi peshqit pasi besonte që kërkime të tilla do kishin vlerë ekonomike dhe biologjike për Shqipërine. Studimet e Sabihes përfshinin zona nga liqeni i Butrintit deri në liqenjtë e Lurës, nga liqeni i Prespës deri në detin Jon dhe Adriatik, si dhe në lumenjtë më të rëndësishëm, duke regjistruar dhe përpunuar ndërkohë mijëra referenca bibliografike dhe fotografike, që do të kishin qenë një ndihmë e madhe jo vetëm për Shqipërinë por edhe për vendet fqinje ballkanike kufitare.

Në një kohë kur vajzat martoheshin në një moshë të re, Sabiha i dedikohej shkencës. Ajo jetonte e vetme në një apartament në Tiranë dhe i pelqente hapësira personale edhe pse ishte e rrethuar nga shumë miq dhe mikesha intelektualë, me të cilët shpesh herë diskutonin tema akademike dhe shkencore. Sabiha njihej për tipin e saj të drejtpërdrejt. Sabiha ishte gati të publikonte veprën e saj voluminoze “Peshqit e Shqipërisë”, por nuk e arriti dot kurrë për shkak të ngjarjeve që vijuan në jetën e saj personale. Vepra e saj u botua në vitin 1955 në emrin e një shkencëtari rus Anatoli Poliakov, dhe të dy studiuesve Shqipëtare fillestarë Ndoc Filipi e Ndoc Rakaj.

Ndërkohë që Sabiha arrinte rritje profesionale, Shqipëria dërgohej drejt një sistemi të ashpër komunist me në krye ish shokun e klasës së Sabihes, Enver Hoxhën. Njerëzit intelektual shikoheshin si kërcënues të sistemit dhe dënoheshin me vdekje. Dënimi me vdekeje i profesorit të Sabihes, Salahudin Toto,  dhe internimi i mikeshës së saj, Musine Kokalari, bëri  që Sahina ti kërkonte një takim Enver Hoxhës. Në këtë takim Sahina e qortoi për vrasjet dhe persekutimin e intelektualëve, duke i thënë: “Ti po vret të gjithë intelektualët! Me çfarë ke ndërmend ta ndërtosh Shqipërinë me këpucarët dhe teneqexhinjtë?!”

Sabiha e disaprovonte regjimin komunist dhe nuk e fshehu kurrë një gjë të tillë. Regjimit komunist ju dha mundësia e duhur për të eliminuar Sabihen kur në vitin 1951, në oborrin e ambasadës Ruse në Tiranë, plasi një bombë e cila bëri dëme materiale, si thyerjen e xhamave. Regjimi komunist urdhëroi arrestimin e 100 qytetarëve të implikuar me atentatin. Midis tyre dhe Sabiha Kasimati. Sabiha i mohoi të gjitha aktakuzat që u hodhën mbi të, por kjo nuk dha asnjë rezultat për lirimin e saj.

Sabiha Kasimati, u dënua pa gjyq, nën akuzën “Agjitacion dhe Propagandë”. Sabiha ishte e vetmja femër midis 23 vetave që u egzekutuan me 26 shkurt 1951.  Por Sabiha nuk vdiq nga plumbi si të tjerët. Ajo u mbyt me krahë tek ulerintë atë natë dhe shihte të tjerët si pushkatoheshin. Ulërimat e saj u dëgjuan nga banorët e zonës përreth deri sa ajo dha frymën e fundit. Trupi i saj dhe të 22 pushkatuarve të asaj nate u hodhën në një gropë e cila ishte hapur ditë më parë. Sabiha Kasimati vdiq më 26 Shkurt 1951.

Marie Tuci- Mesuese- Teologe Dhe Luftëtare për Lirinë e Fese Kundër Regjimit Komunist

Marie Tuci lindi më 12 Mars  te vitit 1928 në fshatin Ndërfushaz te Mirditës. Ajo ndoqi studiment në Shkollen e Mesme të Motrave Stigmatine në Shkodër. Pas shkollimit, Marie Tuci u bë mësuese në Internatin e Oroshit. Ajo doli hapur kundër regjimit komunist në mbrojte të së drejtës së saj për të besuar lirisht ne vitin 1946. Marie Tuci është e vetmja grua që renditet mes 40 martirëve të parë të Kishës Katolike Shqiptare.Teksa Marie Tuci priste ti bashkohej urdhërit të motrave stigmatine si murgeshë, ajo arrstohet. Arrestimi i saj u ndoq me trotura nga më të tmershmet ku protagonist bëhej dhe vet shefi i hetuesisë së asaj kohe. Ndër të tjera, Marie Tucin e zhevshën lakuriq, e mbyllën në një thes bashkë me një mace të egër dhe vazhdimisht e goditën me sende te forta. Marie Tuci vdiq në spitalin e Shkodres më 20 Shtator të vitit 1950 si pasojë e dhunës fizike dhe psikologjike që u ushtrua ndaj saj.

Dhuna barbare që u perdor ndaj Marie Tucit, frymëzoi dhe poezine e Meti Fidanit:

Po vdes nanë, sot po vdes”.

Nan’ e dashtun, sot po vdes

më kan futur, në një thes

lakuriq, tok me një mace

më kan mbyll, në thes linace

N’burg të Shkodrës, po m’del shpirti

po ma merr nan, shef Seiti

jashtë thesit, shqip po flasin

më shqelmojn’, e më godasin

ligësia, nuk ka ngjyrë

shqelm në bark, shqelm në fytyrë

Po vdes nanë, sot po vdes

një lëmsh gjaku, brenda n’ thes

nuk ka vend imagjinata

kriminel, shpirtzinj si nata

më kan ça, bark e zorrë

hajde nan, e ver’ një dorë

Mbaju nan’, mbaju burneshë

më sill teshat, e m’vish murgeshë

mos qaj nan, jam bij Mirdite

s’na kan mposht, tash ndër vite

as dhe shkau, as dhe turku

as Enveri, as dhe burgu

as bollshik, e as titista

as hetues, as komunista

Po vdes nanë, moj un’ e zeza

shko më sill, një palë ndresa

njëzet e dy, sapo kam mbush

nuk du’ nan’, me m’qa kurkush

as n’ Orrosh, e as Ndërfush

as në bjeshkë, atje thellë

as në Fan, e as në Kthellë

as n’Kurbnesh, e as n’ Selitë

as kurkund, nëpër Mirditë Zoti nan, ka pat’ mëshirë

më ka dërgu, të vdes e lirë

më sill ndresat, po të pres po vdes nanë, sot po vdes


Zamira Rubjeka – Florida -5 Mar 2015

Pse janë këto portrete femrash me sy mbyllur? Kjo pyetje lindi që në momentin e parë që pashë pikturat e Saranda Xhemajlit në rrjetet sociale. Ndalem disa çaste më gjatë me admirim dhe kureshtje për vajzën në portret. Per një moment i mbyll dhe unë sytë për të ndjerë te njëjtën sensacion. Imagjinoj nëmendjen time këto portrete dhe patritur udhëtoj mbrapsht ne kohë.

Piktorja nga Kosova Saranda Xhemajli

Ajo që të tërheq vëmendjen janë kostumet shumëngjyrëshe dhe stolitë prej ari dhe argjendi që të kujtojnë veshjet mesjetare me ndikime bizantine dhe orientale duke më berë të perjetojë këto kohëra antike dhe të lashta.  Normalisht në portrete dua te shikoj sytësepse të gjithë e dimë që syri është dritarja e shpirtit të njeriut ku mund të shikosh shumë gjera, dhimbjen, pasionin, dashurinë, lumturinë dhe qetesinë shpirtërore të dikujt.

Por në këto portrete edhe pse sytë janë të mbyllur përmbajnë mesazhe dhe  përçojnë emocione. Në moment më erdhën në mendje sakrificat e nënave dhe grave shqipëtare. Këto nena që pranojnë të humbin veten dhe lumturinë e tyre personale për lumturinë e fëmijve dhe familjeve të tyre. Mahnitem me forcën e tyre te brendshme, sa e thellë dhe misterioze ështe bota shpirtërore e gruas shqipëtare. Përfytyroj Teutën, Donikën, Rozafën, Argjironë, Doruntinën, Shote Galicën, Urani Rumbo, Mother Teresa e shume gra shqipëtare duke perfshirë te gjitha nënat që kanë qenë dhe janë mishërim i dashurise dhe sakrifices.

Shpeshherë vetëm presenca e tyre  hyjnore dhe ekzotike është mëse mjaftueshme.

E frymëzuar nga këto piktura magjike, kontaktova Sarandën për mësuar më shumë për pasionin e saj në fushën e artit. Saranda po aq e bukur sa edhe emri i saj, paraqet talentin dhe punimet e saj elegante në disa rrjete sociale.

Ajo përqendrohet më shumë në portrete vajzash, fëmijesh dhe të heronjve apo figurave kombëtare.  Saranda ka lindur dhe është rritur në Vitia të Kosovës. Ajo ka mbaruar shkollën e mesme për Matematikë dhe  Informatikë në vendlindjen e saj, dhe me pas ka studiuar në Akademinë e Arteve të Bukura në Universitetin e Prishtinës për pikturë. Saranda është një vajze e bukur shqipëtare, një artiste modeste me një botë te pasur shpirtërore që me talentin e saj na ka prekur me këto perla.

Saranda ndan me ne mendimet dhe opinionet e saj ndaj artit dhe mesazhe për artdashësit dhe grate shqiptare.

Cfarë mendon ti, si arti juaj influencon dhe prek jeten e tjetrit?

Saranda: Arti është jeta ime, arti im pasqyron botën që unë perceptoj dhe të gjitha gjërat që ndikojnë në mënyrën sesi jam. Pikturat e mia kanë kuptime personale, unë shprehem në mënyrë figurative, duke eksploruar imazhe,ngjyra, teknika dhe linja të ndryshme, prandaj pasqyrimi i botës reale përmes artit dhe përceptimi i tij nga njerëzit mendoj që ka ndikim të drejtëpërdrejtë edhe në jetën e secilit njeri, gjë që mendoj se ky është efekti i artit tim.

Kur e ke filluar artin, cfare të inspiron?

Saranda: Gjithmonë e kam dashur artin, por kur fillova studimet dhe gjatë studimeve u përqendrova gjithnjë e më shumë në art në përmbajtjen dhe mesazhin e tij, dhe kjo më bëri më të pasionuar në pikturën dhe artin në përgjithësi. Kur nuk pikturoj ndjehem më pak në kontakt me vetentime, prandaj pikturoj sepse kam nevojë edhe për vetentime.,Nuk ka përvojë ose ngjarje frymëzuese që më shtyne të pikturoj, prandaj nevoja ime për ta bërë këtë, është ajo që më bënë të pikturoj.

Cfare keni pikturuar herën e parë ?

Saranda: Gjithmonë me kanë tërhequr portretet,dhe në të shumtën  e vizatimeve që kam bërë kanë qenë kryesishtë portrete të familjarëve të mi.

Cfare të tërheq më shumë të vendosësh në punimet e juaja?

Saranda: Me pelqen arti figurative sidomos pjesa e portreteve,ne pikturat e mija mbizoterojne kryesishtfemrat,heronje te ndryshem dhe portrete te femijeve

Cilat janë qëllimet e karrierës tënde të pikturës ?

Saranda: Unë mendoj se mënyra më e mirë e planifikimitpër të ardhmen, është të përfitosh sa më shumë nga e tashmja.

 Keni ndonjë pasion tjeter?

Saranda: Arti më përmbush mjaftë dhe në të shumtën  e kohes merrem me pikturën pra pikturoj, ndërsa pjesëntjetër të kohës e kaloj duke hulumtuar për  artin, duke pa art dhe duke shfletuar ndonje libër.

Cfare mesazhi i përcjellë publikut me vajzat me sy të mbyllura?

Saranda: Ideja për femren Shqiptare ka filluar natyrshëmme foton time në veshje kombëtare, pastaj kam dashtë me zhvillu si koncept ku permes tyre shfaqet arti, kultura, tradita dhe historia jonë e shqiptareve  Pjesa e portretit me sy mbyllur ka fillu si përshkim i  gjendjes emocionale të femrës e cila edhe pse me sy mbyllur, ato flasin dhe përqojnë mesazhe dhe kështu përfaqësojnë fuqinë e tyre.

Cfarë mesazhi keni për vajzat dhe gratë shqiptarekudo në botë ?

Saranda: Të gjitha femrat shqiptare kudo që janë, duhet të jenë vetëvetja dhe të bartin mesazhe pozitive për vetendhe kombin e tyre, të angazhohen për ngritje profesionaledhe për pavarësinë e tyre jetësore .

Jemi krenare për vajza si Saranda qe me talentin dhe artin sjell origjinalitet, pozivitet dhe nje frymezim për te gjitha femrat shqiptare sidomos për  grate dhe vajzat shqiptare në Diaspore.

Suksese të mëtejshme Saranda dhe faleminderit që mban gjallë këto thesare kombëtare ❤️.